Towarzystwo Urbanistów Polskich

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki

Deregulacja nonsensów zamiast „wolnoć Tomku w swoim domku”

Szanowne Koleżanki i Koledzy,

w Ministerstwie Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej trwają intensywne prace nad „Założeniami do ustawy Prawo Budowlane, o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (i niektórych innych ustaw)”. Według deklaracji Autorów projektu „Założeń…” mają one służyć przede wszystkim usprawnieniu procesu inwestycyjnego…
Upubliczniony i konsultowany ostatnio podczas masowych spotkań projekt „Założeń…” nie daje jednak nadziei na to, że nowe przepisy będą zawierać skuteczne regulacje dla ochrony jakości przestrzeni, usprawnienia procesu inwestycyjnego, czy np. dla prawidłowego definiowania ról poszczególnych jego uczestników. W treści „Założeń…” nie jest czytelny stosunek Autorów do realizacji Celu. 6 Koncepcji zagospodarowania przestrzennego Kraju 2030 „ Przywrócenie i utrwalenie ładu przestrzennego” - jako ważnego elementu warunkującego rozwój kraju, ani innych istotnych kwestii zarysowanych jako priorytety reformy systemowej w stanowisku Głównej Komisji Urbanistyczno – Architektonicznej z listopada 2010 roku czy w eksperckim projekcie Polskiej Polityki Architektonicznej z maja 2009 roku. Brak w nim jednoznacznych odniesień do obecnej kryzysowej sytuacji przestrzeni Polski, jest natomiast czytelne utrzymanie destrukcyjnych dla ładu przestrzennego i jakości przestrzeni publicznych licznych tzw. „spec-ustaw”…"
W takiej sytuacji przedstawiamy (równolegle do analogicznego działania Prezesa SARP dr arch. Jerzego Grochulskiego; patrz.: www.sarp.org.pl ) poniższy Apel „Deregulacja nonsensów…”, skrótowo wyjaśniający nasze stanowisko w tej materii i wskazujący obszary wymagające nowego formalnego uregulowania.
Wszyscy skłonni poprzeć poniższy Apel mogą go dalej rozpowszechniać oraz informować o swym poparciu pocztą elektroniczną.

Z koleżeńskimi pozdrowieniami
arch. Grzegorz A. Buczek
Wiceprezes TUP

Tags: Opinia
Więcej…
 

Ekonomia chaosu urbanizacyjnego w Polsce

Społeczne, funkcjonalne i ekonomiczne skutki niekontrolowanej urbanizacji i chaosu przestrzennego, są w Polsce od szeregu lat powszechnie krytykowane. Niekontrolowana urbanizacja i brak koordynacji przestrzennej procesów inwestycyjnych utrudniają funkcjonowanie miast i pogarszają warunki życia ich mieszkańców oraz obniżają społeczną i ekonomiczną wartość przestrzeni. Brak troski o miasta i jakość usług powodują narastającą degradację wielu terenów zurbanizowanych. Zieleń publiczna, użytkowana w polskich miastach od wielu dziesięcioleci jest dziś wyprzedawana. Ochrona interesu publicznego jest nieskuteczna, podczas gdy obejmuje on szereg ważnych problemów, takich jak standard życia w miastach i społeczne cechy zagospodarowania przestrzeni, promujące społeczną integrację, eliminując wykluczenia i segregacje. Interes publiczny to również zapewnienie dostępu do funkcji kultury i edukacji, troska o klimat miasta i jego transport publiczny. Brak planów przestrzennych powoduje również coraz częstsze spory i konflikty, bowiem jedynie plan przestrzenny może zapewnić właściwą koordynację procesów inwestycyjnych.
Największe straty patologia przestrzenna kreuje w dziedzinie ekonomiki Państwa, bowiem chaotyczna i żywiołowa suburbanizacja wywołuje wielomiliardowe straty, pokrywane ze środków publicznych:

Tags: Opinia
Więcej…
 

Polska 2030. Trzecia fala nowoczesności. Opinia TUP

Niniejsza opinia, odnosząca się do projektu Długookresowej Strategii Rozwoju Kraju "Polska 2030, Trzecia fala nowoczesności" ma charakter ogólny - odnosi się przede wszystkim do podstawowych założeń dokumentu, przygotowanego przez Zespół Doradców Strategicznych Premiera RP.

  1. Środowisko osób zrzeszonych w TUP wyraża zadowolenie, iż dokument ten podkreśla znaczenie Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowanie Kraju 2030, jako dokumentu o randze strategicznej, kluczowego dla poprawy stanu zagospodarowania przestrzennego kraju. Po zatwierdzeniu KPZK 2030 przez Radę Ministrów zakładamy, iż dojdzie do uspójnienia zapisów tego Projektu z przyjętą już Koncepcją.
  2. Naszym zdaniem Projekt ten w części tzw. implementacyjnej jest dokumentem formalnie odpowiadającym działaniom krótkookresowym czyli usuwającym bariery prawne i instytucjonalne związane z naszym zapóźnieniem cywilizacyjnym, a nie dokumentem ramowym, strategicznym i koordynującym inne dokumenty o charakterze średniookresowym.
  3. Treść i forma Projektu nie jest zgodna z przypisaną mu funkcją w systemie planowania strategicznego na rzecz rozwoju Polski, czyli z rolą i rangą przypisanymi mu ustawą o polityce rozwoju.
    Tags: Opinia
Więcej…
 

Wspomnienie o Andrzeju Jędraszko (1928-2011)

19 września 2011 roku zmarł w Stuttgarcie po długiej i ciężkiej chorobie Andrzej Jędraszko, wybitny urbanista, planista przestrzenny i publicysta. Choć od wielu lat mieszkał zagranicą, do końca życia działał aktywnie na rzecz przemian zachodzących w samorządzie terytorialnym i gospodarce przestrzennej w Polsce, głównie poprzez pomoc ekspercką, szkoleniową oraz działalność doradczą i publikacyjną.
Życie i kariera zawodowa Andrzeja potoczyły się niezwykłymi drogami. Splot planowanych zamierzeń, zobowiązań zawodowych i nieprzewidywalnych wydarzeń, a zwłaszcza wprowadzenie stanu wojennego w Polsce sprawił, iż znaczną część życia zawodowego spędził za granicą. Dzięki wszechstronnej wiedzy, nieprzeciętnemu talentowi, ogromnej pracowitości i zaangażowaniu, Andrzej stał się wysoko cenionym międzynarodowym ekspertem i specjalistą w dziedzinie planowania i rozwoju przestrzennego. Dla nas, kolegów i przyjaciół z okresu warszawskiego, z Biura Urbanistycznego Warszawy – później Pracowni Urbanistycznej Warszawy czy też Instytutu Kształtowania Środowiska, pozostał przyjacielem i wybitnym urbanistą, autorem i współautorem wielu wspólnie opracowywanych planów, programów rozwoju i prac badawczych.

Więcej…
 

Opracowania planistyczne jako narzędzia kształtowania ładu przestrzennego

Motto: „Gaździno, a ile to kosztuje u Was pobyt ? Panocku, w tym więksym pokoju 100 złotych za dzień, a w tym mniejsym - 150. Dlaczego !? A bo wicie, z tego mniejsego zobacycie Giewont, a z tego winksego - tylko stodołę Józka Gąsienicy!” [zasłyszane].

Jak rozumieć „ład przestrzenny” ?

Termin „ład przestrzenny” używany przez urbanistów (i nie tylko !) od dziesiątków lat, przepisem został po raz pierwszy zdefiniowany dopiero ponad 8 lat temu, w ustawie z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym [dalej: ustawa o PiZP]. Stało się tak pomimo tego, że już w ustawie z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym sprawy ładu przestrzennego wymieniono na pierwszym miejscu wśród zadań własnych gminy [Art.7.1.Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy: 1) ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej, (…)]. Ilekroć w ustawie o PiZP jest mowa o ładzie przestrzennym to zgodnie z przepisem art. 2 pkt 1 – „należy przez to rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne”. Charakterystyczne jest to, że wśród cech ładu przestrzennego wcale - wbrew dość powszechnej opinii oraz głosom krytyków - nie dominują kwestie „kompozycyjno-estetyczne”. Istotą ładu przestrzennego jest bowiem harmonijna całość oraz uporządkowane relacje wielu dotyczących przestrzeni uwarunkowań i wymagań, w tym społeczno-gospodarczych. Ład przestrzenny jest też nieodłącznym atrybutem konstytucyjnie gwarantowanego rozwoju zrównoważonego. Może dla uniknięcia nieporozumień należało zamiast terminu „ład” użyć (przez analogię do tego pojęcia w angielskim, francuskim, niemieckim i innych językach) słowa „porządek” (przestrzenny)?

Tags: Opinia
Więcej…
 

Bariery procesów inwestycyjno-budowlanych na podstawie praktyki stosowania ustawy o pizp

… podsumowanie wystąpienia Autora „Planistyczna rola gminy w przygotowaniu inwestycji” wygłoszonego 9 czerwca 2011 r. w Józefowie k/ Warszawy, podczas XIV Konferencji Izby Projektowania Budowlanego i Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa „Inwestor i projektant w kształtowaniu przestrzeni”.

Ustawodawca bardzo obszernie i dość szczegółowo określił problematykę szeroko rozumianej sfery inwestycyjnej do stanowienia w dokumentach planistycznych gminy samorządowej – określających jej politykę przestrzenną (definiowaną w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy; dalej: studium, studium uikzp, studium gminne), a także w przestrzennym prawie miejscowym (stanowionym w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego; dalej: mpzp, plany miejscowe, plany zagospodarowania), spójnym ze studium gminnym, które ma służyć realizacji tejże polityki przestrzennej (a za jej pośrednictwem - także w strategii rozwoju gminy). Ustawodawca określił też sposób i zakres powiązania ustaleń planów miejscowych z dokumentami o charakterze finansowym i rzeczowym (prognoza skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego oraz załącznik o sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej…). Przepisy ustawy z dnia 27 marca o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: ustawa o pizp) ustalają sposób i zakres partycypowania wszystkich zainteresowanych (a więc także podmiotów inwestorskich) w sporządzaniu dokumentów planistycznych. „Systemowy” obraz tej sfery wydaje się być dość całościowy i w miarę spójny… Niestety jej obraz rzeczywisty jest znacznie mniej zadawalający…

Tags: Opinia
Więcej…
 

Przestrzeń publiczna a jakość życia i zamieszkiwania

Definicja ustawowa a praktyka planistyczna

Ponad osiem lat temu ustawodawca zdefiniował pojęcie przestrzeni publicznej i przypisał jej istotne znaczenie. „Art. 2. Ilekroć w ustawie [z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dalej: ustawa] jest mowa o: (…) "obszarze przestrzeni publicznej" - należy przez to rozumieć obszar o szczególnym znaczeniu dla zaspokojenia potrzeb mieszkańców, poprawy jakości ich życia i sprzyjający nawiązywaniu kontaktów społecznych ze względu na jego położenie oraz cechy funkcjonalno-przestrzenne, określony w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy; (…). Art. 10. (…) ust. 2. W studium określa się w szczególności: (…) pkt 8) obszary, dla których obowiązkowe jest sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie przepisów odrębnych, w tym (…) obszary przestrzeni publicznej; (…).” Przepisy te niestety są powszechnie „obchodzone”: studia gminne sporządzane pod rządami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. (która nie zawierała takich wymagań…) nie są aktualizowane, zaś bardzo wiele studiów gminnych sporządzonych od roku 2003 wcale nie wyznacza obszarów przestrzeni publicznej, lub wyznacza ich bardzo niewiele. Do tego często wskazywane jako przestrzenie publiczne są tereny „drugorzędne”, a nie te najistotniejsze, czego szczególnym przykładem jest Warszawa: obszarami przestrzeni publicznej wg Studium Warszawy z października 2006 r. nie są np. Plac Piłsudskiego czy Plac Zamkowy, a jest nią np. rejon ronda im. Dżochara Dudajewa w Dzielnicy Włochy…

Tags: Opinia
Więcej…
 

Stanowisko ws likwidacji warszawskiego biura UN habitat

Towarzystwo Urbanistów Polskich i Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju przy Prezydium PAN są głęboko zaniepokojone wiadomością, że regionalne biuro UN Habitat nie będzie dalej usytuowane w Polsce. Trudny do przecenienia dorobek jaki w dziedzinie rozwoju przestrzennego, polityki miejskiej, integracji środowiska i wymiany doświadczeń oraz współpracy międzynarodowej mającej na celu poprawę jakości życia mieszkańców miast i regionów osiągnęło warszawskie biuro UN Habitat nie powinien zostać zaprzepaszczony.

Tags: Opinia
Więcej…
 

Rekomendowane zasady i zakres reformy praw gospodarki przestrzennej

jako elementu zintegrowanego planowania rozwoju kraju

Stanowisko Głównej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej
Przyjęte na XV posiedzeniu Komisji w dniu 26 listopada 2010 roku

Znaczenie ładu przestrzennego, jako nierozłącznego atrybutu rozwoju zrównoważonego rozumianego w szerokim, zintegrowanym ujęciu, dla warunków życia obywateli, funkcjonowania gospodarki i szans rozwojowych Państwa spowodowało, że w krajach cywilizowanych racjonalizacja procesów przestrzennych stała się jednym z najważniejszych zadań władz publicznych. Również w Polsce za racjonalność procesów przestrzennych, za ład przestrzenny decydujący o wartości, jakości i tożsamości polskiej przestrzeni odpowiedzialność ponosi Państwo i jego władze publiczne – rządowe i samorządowe. Ład przestrzenny ma szereg aspektów:

 

Tags: Opinia
Więcej…
 


Strona 11 z 12

Logowanie

Zalogowani użytkownicy uzyskują dostęp do nowych pozycji w menu i kalendarium, a członkowie TUP mają możliwość pisania artykułów na stronie